มูลนิธิพัฒนาพื้นที่สูง/UHDF ส่งเสริมการฟื้นฟูและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ โดยทำงานร่วมกับชุมชนชาติพันธุ์บนพื้นที่สูง ซึ่งมีวิถีชีวิตและความเป็นอยู่ที่เชื่อมโยงกับป่า ดิน น้ำ และธรรมชาติมาอย่างยาวนาน การดูแลสิ่งแวดล้อมจึงไม่ได้แยกออกจากการดำรงชีวิตของชุมชน แต่เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความมั่นคงและคุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่
การทำงานด้านสิ่งแวดล้อมของ UHDF ครอบคลุมหลายรูปแบบ เช่น การปลูกและฟื้นฟูป่าชุมชน เพื่อเพิ่มพื้นที่สีเขียวและรักษาแหล่งอาหารและทรัพยากรของชุมชน การส่งเสริมวนเกษตร เพื่อให้ชุมชนสามารถทำการเกษตรควบคู่กับการดูแลป่าและใช้ประโยชน์จากพื้นที่อย่างเหมาะสม การจัดทำเรือนเพาะชำ เพื่อผลิตกล้าไม้สำหรับนำไปปลูกและฟื้นฟูพื้นที่ รวมถึงการรวบรวมและขยายพันธุ์พืชที่เหมาะสมกับท้องถิ่น
นอกจากนี้ ยังส่งเสริม การอนุรักษ์ดินและน้ำ ผ่านการทำแนวอนุรักษ์ดิน การจัดการพื้นที่เกษตรบนพื้นที่สูง และการสร้าง ฝายชะลอน้ำ เพื่อช่วยชะลอการไหลของน้ำ เพิ่มความชุ่มชื้น และลดการพังทลายของดิน รวมถึงการทำ แนวกันไฟ และการมีส่วนร่วมของชุมชนในการเฝ้าระวังและป้องกันไฟป่า เพื่อช่วยลดความเสียหายต่อผืนป่าและระบบนิเวศ
กระบวนการเหล่านี้ให้ความสำคัญกับ ภูมิปัญญาและวิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์ โดยส่งเสริมให้คนในชุมชนมีส่วนร่วมตั้งแต่การวางแผน การลงมือปฏิบัติ ไปจนถึงการดูแลรักษาทรัพยากรในระยะยาว เพราะคนในชุมชนคือผู้ที่อาศัยอยู่กับผืนป่าและทรัพยากรเหล่านี้โดยตรง
เป้าหมายของ UHDF จึงไม่ใช่เพียงการปลูกต้นไม้หรือฟื้นฟูพื้นที่ธรรมชาติ แต่คือการสร้างความเข้าใจและศักยภาพให้ชุมชนสามารถ ดูแลป่า รักษาดิน ดูแลน้ำ ป้องกันไฟ และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอย่างสมดุล เพื่อให้ธรรมชาติและวิถีชีวิตของชุมชนสามารถเติบโตและอยู่ร่วมกันได้อย่างยั่งยืน
ส่งเสริมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในลุ่มน้ำโดยสนับสนุนชุมชนผ่านการอบรมเทคนิคการเกษตร การทำเรือนเพาะชำ การทำการทดลองโรงเรียนเกษตรกร และการปลูกต้นไม้ในป่าชุมชน นอกจากนี้ยังเน้นการสร้างแปลงวนเกษตรและการอนุรักษ์ดินเพื่อเพิ่มผลผลิตทางการเกษตรช่วยพัฒนาความหลากหลายทางชีวภาพ และโภชนาการในชุมชนพร้อมทั้งฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของลุ่มน้ำอย่างยั่งยืน
การทำเรือนเพาะชำในชุมชนเป็นกิจกรรมการส่งเสริมให้เกษตรกรมีความรู้ความสามารถและได้เรียนรู้เทคนิคการทำ เรือนเพาะชำ โดยสามารถที่จะนำเทคนิคองค์ความรู้และประสบการณ์ไปต่อยอดและผลิตกล้าไม้ได้เองเพื่อประกอบอาชีพและสร้างรายได้เสริม


ส่งเสริมปลูต้นไม้ป่าชุมชน
การส่งเสริมปลูกป่าชุมชนเพื่อให้เกษตรกรได้มีส่วนร่วมในการ รักษา ฟื้นฟู และอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ พร้อมทั้งสร้างความอุดมสมบูรณ์ให้แก่ระบบนิเวศของชุมชน
ส่งเสริมการขุดแถวระดับบนพื้นที่ลาดชัน
การขุดแถวระดับในพื้นที่การเกษตรลาดชัน เป็นเทคนิคที่ช่วยรักษาหน้าดิน ลดการพังทลายของดิน และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรน้ำ


ส่งเสริมการทำแปลงวนเกษตร
วนเกษตร เป็นระบบการเกษตรที่ผสมผสานการปลูกพืชหลายชนิดและการเลี้ยงสัตว์เข้ากับการดูแลรักษาป่าไม้และสิ่งแวดล้อม เพื่อให้เกิดการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพสูงสุด ทั้งยังช่วยสร้างความหลากหลายทางชีวภาพและรักษาดินน้ำให้สมบูรณ์ ระบบวนเกษตรได้รับการส่งเสริมในหลายพื้นที่เพราะช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและเพิ่มรายได้ให้เกษตรกร
![]()
